Kabaret Sofokles Interview

“Vroeger dacht ik dat cabaret iets voor jonge honden was. Maar ja, als ik op de reacties van het publiek afga dan kunnen we nog wel een tijdje doorgaan. Het is heel dankbaar werk en ook een geweldige manier om het onderwijswerk positief te relativeren.”Jan Bal, directeur van een basisschool in Hoofddorp, is de helft van het cabaretduo Sofokles. Sofokles bestaat vanaf 1969. Maar Jan’s cabaretactiviteiten dateren nog van voor de kweekschooltijd. Daar, op Magister vocat in Amsterdam, ontmoette hij zijn podiumpartner Frans van Vuuren, momenteel directeur van een basisschool in amsterdam. Jan is vooral de man van de teksten en Frans zijn sterke kant is de vormgeving op het toneel.

Naast cabaretprogramma’s maakten ze in die jaren vooral muziektheaterproducties gespeeld door kinderen voor een volwassen publiek. Daarmee stonden ze onder auspiciën van de inmiddels opgerichte Stichting Sof-o-klets in het Amsterdamse Rob van Reijntheater en in jeugdtheater de Krakeling. Toen kwam er vanuit het Haarlemse schoolbestuur St.Bavo een verzoek om een onderwijsspecial te schrijven ter gelegenheid van een besturenfusie. Onder de naam Kabaret Sofokles kreeg het stuk “Onderwijs op krukken” lovende recensies in de landelijke dagbladen. Gevolg: vele voorstellingen in het land. Impresariaat Lumen (Joop Koopman) begeleidde de drie algemene cabaretprogramma’s  waarmee Kabaret Sofokles zes seizoenen lang de Nederlandse schouwburgen afreisde.

Toen Lumen ophield te bestaan en Jan in Hoofddorp kwam werken, werd besloten het met de theaters voorlopig wat rustig aan te doen. toch kwamen er al gauw weer onderwijsopdrachten binnen. zoals bijvoorbeeld voor de themadagen voor directies die het Procesmanagement Primair Onderwijs (PMPO) overal in het land organiseert. Waarschijnlijk is Sofokles de enige professioneel opererende onderwijscabaretgroep in Nederland. Jan schrijft zijn specials –op de situatie toegesneden teksten- in een weekeinde. hij e-mailt die naar Frans, die ze vervolgens uit zijn hoofd leert en ze reproduceert alsof hij er al maanden mee aan de gang is.

Rampspoed

De onderwijsbaan en het cabaret vullen elkaar geweldig goed aan. Het onderwijs is een bron van inspiratie en het cabaret biedt Jan Bal de mogelijkheid om het dagelijkse werk en de regelarij uit Zoetermeer behoorlijk te relativeren.“Iedere rampspoed zie ik handenwrijvend tegemoet!”

Op de vraag naar zijn favoriete cabaretsoorten zegt Jan: “Ik hou helemaaaaaal niet van cabaret. het is geweldig om te doen hoor, dat wel, maar het is natuurlijk een arrogante en vaak irritante kunstvorm, als je het zo wilt noemen. Prachtig dat mensen het leuk vinden, maar zelf ga ik er echt nooit naar toe. Als ik uitga dan is het naar opera of dansvoorstellingen, of naar theatergezelschappen als Toneelgroep Amsterdam. Maar cabaret…nee, dank je wel”

 

 Interview uit “Schoollokaal”, het onderwijsblad van de gemeente Haarlemmermeer